Anders Borg (Projekt Syndicate): Federalistyczne zagrożenie dla Europy

Email Drukuj PDF

Świat już nie jest taki sam po brytyjskim referendum dotyczącym Brexitu. Upłyną jednak dekady, zanim w całości poznamy efekty podjętej przez obywateli Wielkiej Brytanii decyzji o wyjściu z Unii Europejskiej. Anders Borg, były minister finansów Szwecji, w artykule pt. The Federalist Threat to Europe podkreśla, że jest jedna rzecz, której możemy być pewni: w interesie Unii jest zachowanie jak najściślejszych więzów z Wielką Brytanią. Stawka jest zbyt wysoka, by pozwolić na przepychanki, które przysłonią bądź osłabią wspólne interesy, co zdarza się dosyć często w europejskiej polityce.

Zdaniem Borga, z ekonomicznego punktu widzenia, wzrost Unii Europejskiej niewątpliwie będzie zasługą swobodnego przepływu handlu z Wielką Brytanią. Umowa o swobodnym handlu, obejmująca usługi finansowe, zminimalizuje szkody każdej ze stron wynikające z Brexitu. Europejskie firmy nadal będą polegać na Londynie jako jedynym, regionalnym centrum finansowym. Z politycznego spojrzenia, Unia Europejska i Wielka Brytania skorzystają na utrzymywaniu bliskiej współpracy politycznej, gdyż żadna ze stron nie jest odizolowana od problemów, które obecnie dotykają kontynent europejski. Głosowanie za Brexitem nie zmienia strategicznej wagi NATO, wewnątrz którego kontynuowanie współpracy jest niezbędne i gdzie Unia potrzebuje Wielkiej Brytanii równie mocno, jak ta druga potrzebuje tej pierwszej.

Co więc powinna zrobić Wspólnota Europejska? Przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker opowiada się za federacją, w której władza w większym stopniu byłaby delegowana rządowym instytucjom. Szwedzki polityk nie zgadza się jednak z wizją Junckera. Przesunięcie w kierunku ściślejszej integracji, a nawet centralizacji jego zdaniem zwiększyłoby ryzyko podjęcia przez inne państwa członkowskie decyzji o wystąpieniu ze Wspólnoty. Rozważając główny, ekonomiczny argument, przedstawiany przez federalistów, że strefa euro potrzebuje jednolitej polityki fiskalnej, polityk wymienia dwa powody za jego odrzuceniem. Po pierwsze, fundamentalne problemy ekonomiczne Unii mają charakter strukturalny. Dopóki Europejczycy nie dostrzegą, że poprawa ich standardu życia jest uzależniona od wzrostu ich produktywności,  jednolita polityka fiskalna na nic się nie przyda, a nawet mogłaby pogorszyć sytuację. Europa potrzebuje reformy strategii zwiększającej konkurencyjność i znoszącej bariery dla konkurencji. W szczególności europejscy liderzy powinni kontynuować politykę wpływającą na coraz większą elastyczność rynku pracy. Po drugie, podwyższenie podatków i cięcia budżetowe, które są niezbędne w prowadzeniu wspólnej polityki fiskalnej, nie uzyskałyby politycznego poparcia. Bruksela zostałaby oskarżona o marnowanie pieniędzy podatników, a ignorowanie opinii publicznej i narzucenie integracji fiskalnej stałyby się czynnikiem zapalnym dla populistycznego gniewu, który doprowadził do zwycięstwa Brexiterów.

Według Andersa Borga, dziś zwolennicy Unii muszą zmierzyć się z faktem, że Europejczycy nie chcą zacieśnienia więzów Wspólnoty. Jeżeli Komisja Europejska przeforsuje ten kierunek w swojej narracji, przyniesie to rezultaty odwrotne do zamierzonych. Szwedzki minister uważa, że federalizm jest największym zagrożeniem dla przyszłości Unii Europejskiej. Potrzebujemy bowiem Europy, która jest zjednoczona dlatego, że chce, a nie dlatego, że narzucają jej to nowe polityczne super struktury bez jakiegokolwiek poparcia.

Opracowała: Agata Supińska

 

Źródło: https://www.project-syndicate.org/commentary/european-union-federalist-threat-by-anders-borg-2016-07