Janet Daley („The Telegraph”): Brexit, czyli ucieczka przed unijną oligarchią

Email Drukuj PDF

Janet Daley, publicystka i krytyk literacki, na łamach portalu „The Telegraph” opublikowała artykuł pt. If the era of democracy is over in Europe, it’s time for Britain to get out, w którym stawia tezę, że Unia Europejska wróciła do prowadzenia polityki wedle zasad oligarchicznych. Pryncypialna krytyka premiera Węgier Victora Orbana, realizującego cele popierane przez społeczeństwo, jest jej zdaniem najdobitniejszym tego przykładem.

Publicystka przypomina, że na wiele lat przed pojawieniem się obecnych problemów – strefy euro i emigrantów – zasugerowała, że struktura Unii Europejskiej, w której główną rolę odgrywa Komisja Europejska, może stanowić zmierzch „popularnej demokracji”. Doświadczenia pierwszej połowy XX wieku – objęcie władzy przez Hitlera i Mussoliniego w wyborach powszechnych – spowodowały gwałtowny spadek zaufania do tej instytucji. W konsekwencji pomyślano, że Europa musi wrócić do koncepcji łagodnej oligarchii, opartej na szerokim aparacie administracyjnym, który pozwoliłby na uniknięcie podobnych aberracji w przyszłości.

W takiej perspektywie należy postawić pytanie: czy działania rządów krajowych sprawdzają się dobrze tylko w wypadku lekceważenia głosu wyborców, ale za to w zgodzie wokół konsensusu budowanego przez Komisję Europejską? Z pewnością odpowiedź na to pytanie, pisze Daley, w krajach Europy Zachodniej i Wschodniej jest inna ze względu na historyczne doświadczenie. Niemcy chcą przyjąć emigrantów, by zmazać winę za wybuch II wojny światowej i wszystkie jej konsekwencje. Państwa byłego Układu Warszawskiego chcą rozwijać się i cieszyć się zasadami demokratycznymi, o które przez wiele lat zabiegali ich obywatele. Oczywiście siła tego napięcia mogłaby być zdecydowanie niższa, gdyby nie rażąca niekompetencja Unii Europejskiej w rozwiązywaniu problemu migracyjnego. Daley nie zapomina także o napięciu pomiędzy Północą a Południem, czyli, korzystając z określenia Emmanuela Macrona, francuskiego ministra gospodarki z czasów wojny trzydziestoletniej, kalwinistów uważających, że na bogactwo trzeba sobie ciężko zapracować oraz katolików domagających się solidarności.

W podsumowaniu autorka stwierdza, że Europa ma przed sobą dwie ścieżki: pierwsza z nich jest demokratyczna i zakłada zaufanie wobec społeczeństw i władz poszczególnych państw, druga zaś oligarchiczna, firmowana przez „filozofów-królów” z Komisji Europejskiej. Jeśli zostanie zaakceptowana druga droga rozwoju, to, zdaniem Daley, Wielka Brytania i Unia Europejska powinny się rozstać.

 

Źródło: http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/11893594/If-the-era-of-democracy-is-over-in-Europe-its-time-for-Britain-to-get-out.html