Ewoluująca strategia Putina w Europie - wg Georga Friedmana

Email Drukuj PDF

W artykule „Putin's Evolving Strategy in Europe”, opublikowanym na łamach portalu Stratfor, George Friedman opisuje dynamikę rosyjskiej polityki zagranicznej w kontekście zmian zachodzących w Europie. Swoją uwagę skupia na ewolucji stosunków Władimira Putina z przywódcami państw europejskich, będącymi ważnymi aktorami na arenie międzynarodowej.

Punktem wyjścia analizy Friedmana jest moment przejęcia przez Putina władzy „nad niestabilnym, słabym krajem”, co nastąpiło w 1999 r. Jak dodaje, „Putin nie dąży do odbudowania Związku Radzieckiego. Jako osoba doskonale odnajdująca się w przestrzeni geopolitycznej, rozumie wszelkie ograniczenia i strategiczne błędy, które przyczyniły się do upadku Związku Radzieckiego. Misją jakiej się podjął, będąc przywódcą największego kraju na świecie, otoczonego przez siły potencjalnie wrogie, było bezpieczeństwo oraz stabilizacja sytuacji w Rosji”. Według autora tylko z silną i stabilną Rosją Putin mógł się skupić na sytuacji geopolitycznej i przystąpić do przywracania wpływów.

W związku z powyższym, Friedman uważa, że Kreml przyjął dwie główne strategie. Pierwsza miała polegać na mobilizacji armii w celu przywrócenia wpływów poprzez działanie bezpośrednie – jak to miało miejsce w Gruzji – oraz pośrednie – wchodząc w sojusze wojskowe z byłymi republikami Związku Radzieckiego jak Białoruś czy Kazachstan. Autor wyraźnie zaznacza, iż Rosja ową strategię jest w stanie stosować tylko w pojedynczych krajach.

Druga taktyka polegała na tworzeniu sojuszy z państwami europejskimi. Miała ona na celu zbliżenie Rosji w stosunku do Unii Europejskiej i NATO, by doprowadzić do ekonomicznego, finansowego oraz technologicznego wzmocnienia Federacji. Putin skoncentrował się na trzech z czterech czołowych mocarstw: Niemczech, Francji i Włoszech. Kreml rozważał sojusz z Wielką Brytanią, lecz na ostatecznej decyzji zaważył tradycyjny sojusz Anglii ze Stanami Zjednoczonymi. Putin widział zagrożenie ze strony Niemiec, Francji i Włoch, gdyż połączone mogłyby skutecznie sprzeciwiać się interesom Kremla w Europie, dlatego sojusze oparł na indywidualnych relacjach z przywódcami tych państw, co zdaniem Friedmana ma kluczowe znaczenie.

W dalszym ciągu wywodu Friedman opisuje przebieg rozbudowy owych relacji, poczynając od Niemiec, które stały się pierwszym partnerem Rosji. Według niego wynikało z faktu, iż stanowią one rdzeń Europy, ponadto Putin w największym stopniu obawiał się właśnie tego państwa. W 2000 r. Kreml nawiązał przyjazne kontakty z kanclerzem Gerhardem Schroederem. Współpraca obu państw zaowocowała rozkwitem handlu oraz sojuszem energetycznym. Zgodnie z planem prezydenta Federacji Rosyjskiej kanclerz Niemiec rozpoczął wspieranie strategicznych interesów Rosji w Europie. Efektem rosyjsko-niemieckich relacji było wstrzemięźliwe zachowanie wobec wspierania pomarańczowej rewolucji na Ukrainie. Schroeder doprowadził także do zablokowania działań USA mających na celu doprowadzenie do rozpoczęcia procesu akcesyjnego do NATO Ukrainy i Gruzji. Podobne stosunki Putin nawiązał z Jacquesem Chirakiem i Silvio Berlusconim. Friedman szczególnie akcentuje więzi przyjaźni, jakie łączą Putina z tym ostatnim.

Amerykański politolog uważa, że Putin doskonale wykorzystał impet, z jakim rozwijał stosunki z kanclerzem Niemiec czy przywódcą Francji, co doprowadziło do sytuacji, w której mimo przejęcia władzy przez Angelę Merkel oraz Nicolasa Sarkozy'ego, stosunki Kremla z tymi państwami nadal pozostawały praktycznie bez zmian.

Friedman umieszcza opis budowy systemu sojuszy Putina by zobrazować sytuację, w której po zmianie władzy m.in. we Włoszech i Francji nastąpiło zjawisko depersonalizacji stosunków. W efekcie dotychczasowa strategia, opierająca się na indywidualnych, osobowych sojuszach, dziś wydaje się być zdezaktualizowana a zmiany w kierownictwie wiodących państw Europy, muszą przyczynić się do przewartościowania polityki Kremla w tej części świata.

Opracował: Maciej Makowski

Źródło: http://www.stratfor.com/weekly/putins-evolving-strategy-europe?utm_source=freelist-f&utm_medium=email&utm_campaign=20120508&utm_term=gweekly&utm_content=title&elq=a27acc29a241457ea4504f4503fc38c9